۶ سایت پیدا کردن کار پروژه‌ای حسابداری (ایرانی و خارجی)
اگر حسابدار هستید و برای پیدا کردن پروژه فقط عبارت «استخدام حسابدار» را جست‌وجو می‌کنید، بخشی از بازار کار را از دست می‌دهید. بسیاری از کسب‌وکارها به حسابدار تمام‌وقت نیاز ندارند و ترجیح می‌دهند ثبت اسناد، تهیه گزارش، مغایرت‌گیری، حقوق و دستمزد، کار با Excel یا نگهداری دفاتر مالی را به یک فریلنسر بسپارند.
اما یک مشکل وجود دارد: هر سایت فریلنسری برای حسابداری مناسب نیست.
سایتی که برای یک طراح یا برنامه‌نویس گزینه خوبی است، لزوماً برای حسابداری پروژه‌های زیادی ندارد. از طرف دیگر، یک حسابدار ایرانی که با هلو و سپیدار کار می‌کند، نیاز متفاوتی با حسابداری دارد که در QuickBooks یا Xero تخصص دارد.
در این راهنما ۶ گزینه را از دو بازار بررسی می‌کنیم: پارس‌کدرز، کارلنسر و پونیشا در بازار ایران و Upwork، Freelancer و Guru در بازار بین‌المللی. علاوه بر معرفی سایت، می‌بینیم هرکدام برای چه نوع حسابداری مناسب‌ترند، چه کسی باید سراغشان برود و مهم‌تر از همه، چطور بدون هدر دادن وقت بین آنها انتخاب کنیم.
پاسخ سریع: اگر تازه می‌خواهید در ایران شروع کنید، پارس‌کدرز و کارلنسر نقطه شروع منطقی‌تری هستند. اگر خدمات حسابداری آماده و استاندارد ارائه می‌کنید، پونیشا نیز ارزش بررسی دارد. برای بازار خارجی، Upwork از نظر تنوع فعلی پروژه‌های Bookkeeping و Accounting گزینه بسیار جدی‌تری است؛ Freelancer می‌تواند کانال مکمل باشد و Guru نیز برای گسترش دامنه جست‌وجو قابل بررسی است.
قبل از انتخاب سایت، ببینید دقیقاً چه چیزی می‌خواهید بفروشید
«حسابداری» در بازار پروژه‌ای یک خدمت واحد نیست.
یک کارفرما ممکن است فقط بخواهد ۵۰۰ تراکنش را وارد Excel کنید؛ دیگری به حسابداری ماهانه کسب‌وکارش نیاز داشته باشد و کارفرمای سوم دنبال فردی باشد که QuickBooks را مدیریت کند.
به همین دلیل بهتر است خدمات خود را در یکی از این گروه‌ها قرار دهید:
| نوع خدمت | نمونه پروژه |
|---|---|
| ثبت و ورود اطلاعات | ثبت اسناد، فاکتورها و تراکنش‌ها |
| Excel | فایل حسابداری، گزارش‌گیری، داشبورد مالی |
| حسابداری مالی | ثبت سند، دفتر کل، تراز آزمایشی و گزارش‌ها |
| حسابداری ماهانه | ثبت و کنترل مستمر اطلاعات مالی |
| مغایرت‌گیری | تطبیق حساب بانکی و دفاتر |
| حقوق و دستمزد | محاسبه و تهیه گزارش حقوق |
| نرم‌افزار حسابداری | هلو، سپیدار و نرم‌افزارهای مشابه |
| Bookkeeping | ثبت و نگهداری سوابق مالی برای کسب‌وکار خارجی |
| نرم‌افزارهای خارجی | QuickBooks، Xero و ابزارهای مشابه |
| تحلیل مالی | نسبت‌های مالی، گزارش مدیریتی و تحلیل صورت‌های مالی |
این تفکیک یک مزیت مهم دارد: به‌جای اینکه در هر سایت دنبال «پروژه حسابداری» بگردید، می‌توانید دقیقاً بازار مناسب مهارت خودتان را هدف بگیرید.
۱- پارس‌کدرز؛ انتخاب مناسب برای پروژه‌های مشخص حسابداری در ایران
پارس‌کدرز یکی از قدیمی‌ترین پلتفرم‌های فریلنسری ایران است و طبق اطلاعات رسمی خود، از سال ۱۳۸۶ فعالیت می‌کند. مدل کار آن نیز روشن است: کارفرما پروژه را ثبت می‌کند، فریلنسر پیشنهاد قیمت و زمان می‌دهد و پس از توافق، پروژه از طریق سازوکار پرداخت پلتفرم انجام می‌شود.
چرا برای حسابدار قابل توجه است؟
مزیت پارس‌کدرز برای حسابدار این است که ساختار آن برای پروژه مشخص مناسب است.
فرض کنید کارفرما نوشته است:
- ثبت اسناد یک دوره مشخص
- تهیه فایل Excel مالی
- تحلیل صورت‌های مالی
- اصلاح فایل حسابداری
- تهیه گزارش مالی
- انجام یک پروژه تخصصی حسابداری
در چنین شرایطی لازم نیست مشتری را قانع کنید که «به یک حسابدار نیاز دارد»؛ او مسئله را قبلاً تعریف کرده و شما باید نشان دهید که می‌توانید آن را حل کنید.
پارس‌کدرز همچنین امکان جست‌وجوی پروژه‌ها و ارسال پیشنهاد بر اساس مهارت را فراهم می‌کند و در توضیحات رسمی خود به قابلیت مشاهده نمونه‌کار، امتیاز و سوابق فریلنسرها اشاره کرده است.
۲- کارلنسر؛ گزینه مناسب برای حسابداری دورکاری و همکاری مستمر
کارلنسر را نباید فقط به چشم محلی برای گرفتن یک پروژه چندروزه دید. مدل پروژه‌ای این پلتفرم می‌تواند برای افرادی که به دنبال همکاری دورکاری و تکرارشونده هستند نیز جذاب باشد.
این تفاوت برای حسابدار مهم است.
مثلاً یک فروشگاه ممکن است یک‌بار فایل Excel بخواهد؛ اما یک شرکت کوچک ممکن است به فردی نیاز داشته باشد که هر ماه:
- تراکنش‌ها را ثبت کند؛
- حساب‌ها را کنترل کند؛
- گزارش مالی تهیه کند؛
- فاکتورها را بررسی کند؛
- اطلاعات را برای حسابدار ارشد یا مدیر آماده کند.
پروژه دوم ارزش ایجاد رابطه بلندمدت بیشتری دارد.
چه خدماتی را در کارلنسر هدف بگیریم؟
اگر در بازار داخلی فعالیت می‌کنید، خدمات خود را می‌توانید به شکل دقیق‌تری تعریف کنید:
حسابداری دورکاری برای کسب‌وکارهای کوچک
یا:
ثبت اسناد و گزارش‌گیری مالی با Excel
یا:
حسابداری مسلط به هلو و سپیدار
به‌جای یک عنوان کلی، هرکدام از این خدمات را به‌عنوان یک تخصص مشخص معرفی کنید.
چه کسی کارلنسر را انتخاب کند؟
اگر هدف شما هم پروژه‌ای و هم همکاری مستمر است، کارلنسر ارزش بررسی بالایی دارد.
به‌خصوص اگر بتوانید به کارفرما نشان دهید که صرفاً «ثبت‌کننده اطلاعات» نیستید و می‌توانید یک فرآیند مالی را منظم نگه دارید.
۳- پونیشا؛ برای کسانی که می‌خواهند خدمات حسابداری را در بازار برون‌سپاری ایران عرضه کنند
پونیشا از نام‌های شناخته‌شده بازار فریلنسری ایران است و در فهرست‌های فعلی سایت‌های فریلنسری ایرانی همچنان در کنار کارلنسر و پارس‌کدرز قرار می‌گیرد.
اما برای حسابدار یک نکته مهم وجود دارد:
پونیشا را نباید صرفاً با این سؤال بررسی کرد که «چند پروژه دارد؟»؛ باید دید آیا مدل عرضه خدمت آن با کاری که شما ارائه می‌دهید سازگار است یا نه.
برای مثال، اگر خدمات شما کاملاً سفارشی و پیچیده است، پروژه‌محور بودن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
اما اگر خدمت شما قابل تعریف و تکرار است، می‌توانید آن را به شکل یک سرویس روشن معرفی کنید.
مثلاً:
- طراحی فایل حسابداری در Excel
- اصلاح فایل مالی
- تهیه گزارش سود و زیان
- ورود اطلاعات مالی
- تنظیم فایل‌های مالی
- تهیه گزارش‌های مدیریتی
چه کسی پونیشا را انتخاب کند؟
برای حسابداری که می‌خواهد در بازار عمومی برون‌سپاری ایران حضور داشته باشد، پونیشا می‌تواند یک کانال مکمل باشد.
۴- Upwork؛ قوی‌ترین گزینه این فهرست برای بازار بین‌المللی حسابداری
اگر حسابداری را در سطح بین‌المللی دنبال می‌کنید، Upwork تفاوت مهمی با سایت‌های ایرانی دارد: کارفرماها معمولاً تخصص را بسیار دقیق تعریف می‌کنند.
در نتایج فعلی پروژه‌های Upwork، نمونه‌هایی از درخواست برای Bookkeeping، QuickBooks، Xero، Bank Reconciliation، Accounts Payable، Accounts Receivable، Financial Reporting و Excel دیده می‌شود. حتی پروژه‌هایی برای حسابداری ماهانه و همکاری بلندمدت نیز وجود دارد.
یعنی در بازار خارجی بهتر است به‌جای «من حسابدار هستم» یک تخصص مشخص بفروشید.
نمونه عنوان بهتر برای پروفایل
۱- QuickBooks Bookkeeper
۲- Xero Bookkeeping Specialist
۳- Accounts Payable & Reconciliation Specialist
این دقیقاً با نوع پروژه‌هایی که در Upwork دیده می‌شود هماهنگ‌تر است. برای نمونه، پروژه‌های فعلی شامل مدیریت دفاتر با QuickBooks، تطبیق حساب‌ها، تهیه گزارش‌های مالی و کار با Xero هستند.
نکته بسیار مهم برای حسابدار ایرانی
اینجا باید بین بازار خارجی و قابلیت استفاده قانونی و عملی از پلتفرم برای فردی که در ایران مستقر است تفاوت بگذاریم.
Upwork در اسناد شرکتی خود به رعایت قوانین تحریم و کنترل دسترسی مربوط به کشورهای تحریم‌شده، از جمله ایران، اشاره کرده است. بنابراین برای فردی که در ایران زندگی می‌کند، نباید صرفاً به دلیل اینکه صفحه پروژه‌ها در وب قابل مشاهده است، نتیجه گرفت که می‌تواند بدون محدودیت در آن فعالیت کند.
از اطلاعات هویتی جعلی، کشور محل اقامت جعلی یا روش‌های دور زدن احراز هویت استفاده نکنید.
۵- Freelancer؛ کانال مکمل برای پروژه‌های حسابداری بین‌المللی
Freelancer برای حسابدارانی که می‌خواهند بازار خارجی را گسترده‌تر جست‌وجو کنند، گزینه قابل بررسی دیگری است.
تفاوت مهم آن با جست‌وجوی عمومی شغل این است که می‌توانید روی پروژه‌های مشخص با بودجه و شرایط تحویل تمرکز کنید.
برای یک حسابدار تازه‌کار، این موضوع اهمیت زیادی دارد.
فرض کنید هنوز تجربه مدیریت حسابداری کامل یک شرکت خارجی را ندارید. منطقی نیست اولین پیشنهادتان را برای پروژه‌ای بدهید که در آن باید تمام امور مالی یک شرکت را مدیریت کنید.
بهتر است از پروژه‌های محدودتر شروع کنید:
- Excel
- ورود داده‌های مالی
- Bank Reconciliation
- Bookkeeping ساده
- مرتب‌سازی اطلاعات مالی
- Accounts Payable
- Accounts Receivable
بعد از ایجاد سابقه، می‌توانید سراغ پروژه‌های پیچیده‌تر بروید.
۶- Guru؛ گزینه‌ای کمتر شناخته‌شده برای گسترش جست‌وجوی پروژه‌های حسابداری
Guru نسبت به Upwork کمتر میان کاربران فارسی‌زبان مطرح است، اما از نظر موضوعی برای حسابداران گزینه بی‌ربطی نیست.
صفحه فعلی Guru برای Bookkeeping پروژه‌های حسابداری و دفترداری را نمایش می‌دهد و در نتایج آن نمونه‌هایی برای QuickBooks، صورت‌های مالی و خدمات حسابداری دیده می‌شود. در صفحه Accounting نیز پروژه‌های فعال مرتبط با امور مالی وجود دارد.
یک نمونه پروژه فعلی Guru برای حسابدار حرفه‌ای شامل نگهداری Bookkeeping، تهیه گزارش‌های ماهانه سود و زیان و ترازنامه، مدیریت فاکتورها، VAT و کار با Xero یا QuickBooks بوده است.
اگر تازه‌کارم، از کجا شروع کنم؟
اگر هنوز هیچ سابقه فریلنسری ندارید، اشتباه نکنید و از روز اول برای پروژه‌های بسیار بزرگ پیشنهاد نفرستید.
یک مسیر منطقی‌تر این است:
مرحله اول: یک خدمت کوچک انتخاب کنید
مثلاً:
طراحی فایل حسابداری فروشگاه در Excel
یا:
ثبت اسناد یک دوره مشخص
یا:
مغایرت‌گیری حساب بانکی
خدمت باید آن‌قدر مشخص باشد که بتوانید خروجی آن را دقیق تعریف کنید.
مرحله دوم: نمونه‌کار بسازید
اگر مشتری قبلی ندارید، یک پروژه تمرینی بسازید.
مثلاً یک فروشگاه فرضی با:
- خرید
- فروش
- هزینه
- دریافت
- پرداخت
طراحی کنید و سپس گزارش مالی آن را در Excel تهیه کنید.
در معرفی نمونه‌کار صریحاً بنویسید:
«نمونه تمرینی طراحی‌شده برای نمایش توانایی»
نه اینکه وانمود کنید متعلق به مشتری واقعی است.
مرحله سوم: پیشنهادهای کوچک ارسال کنید
هدف اولین پروژه، الزاماً درآمد بالا نیست.
هدف اصلی ایجاد این سه مورد است:
سابقه + امتیاز + نمونه‌کار واقعی
بعد از چند پروژه موفق، پیشنهاد دادن برای پروژه‌های بزرگ‌تر منطقی‌تر می‌شود.
اگر حسابدار باتجربه هستم، چه کار کنم؟
اگر چند سال سابقه دارید، خودتان را با عنوان «حسابدار» محدود نکنید.
به‌جای:
حسابدار با ۷ سال سابقه
از عنوانی استفاده کنید که نتیجه کار را نشان دهد:
حسابدار دورکار متخصص در گزارش‌های مالی، مغایرت‌گیری و مدیریت حسابداری کسب‌وکارهای کوچک
یا در بازار خارجی:
Small Business Bookkeeper | QuickBooks | Bank Reconciliation | Monthly Reporting
این تفاوت کوچک باعث می‌شود کارفرما سریع‌تر بفهمد آیا شما مناسب پروژه او هستید یا نه.
اگر می‌خواهم پروژه خارجی بگیرم، چه مهارتی یاد بگیرم؟
بازار خارجی الزاماً دنبال همان ترکیبی نیست که بازار ایران می‌خواهد.
در پروژه‌های فعلی Upwork، مهارت‌هایی مانند QuickBooks، Xero، Bookkeeping، Bank Reconciliation، Accounts Payable، Accounts Receivable و Excel مرتب دیده می‌شوند.
بنابراین اگر هدف شما بازار خارجی است، یک مسیر کاربردی می‌تواند این باشد:
حسابداری پایه → Excel → Bookkeeping → QuickBooks یا Xero → Bank Reconciliation → گزارش‌گیری مالی انگلیسی
بعد از آن می‌توانید حوزه تخصصی‌تری انتخاب کنید؛ مثلاً:
- E-commerce bookkeeping
- Real estate bookkeeping
- Construction accounting
- Small business bookkeeping
- Accounts payable
- Accounts receivable
این تخصص‌گرایی در آگهی‌های فعلی هم دیده می‌شود؛ برای مثال، پروژه‌های Bookkeeping مربوط به املاک و ساخت‌وساز در Upwork منتشر شده‌اند.
چطور بفهمیم یک پروژه حسابداری ارزش پیشنهاد دادن دارد؟
قبل از ارسال پیشنهاد، پنج سؤال بپرسید.
۱. خروجی پروژه مشخص است؟
اگر کارفرما نوشته:
«یک حسابدار حرفه‌ای می‌خواهم، قیمت مناسب بدهید.»
اما توضیح نداده دقیقاً چه کاری باید انجام شود، قبل از قیمت‌گذاری باید جزئیات بگیرید.
۲. حجم کار مشخص است؟
«ثبت حساب‌ها» بدون مشخص شدن تعداد تراکنش‌ها معنی مشخصی ندارد.
۵۰ تراکنش با ۵۰۰۰ تراکنش یک پروژه نیست.
۳. نرم‌افزار مشخص است؟
اگر پروژه برای QuickBooks است و شما فقط هلو کار کرده‌اید، صرفاً به دلیل اینکه «حسابدار» هستید پیشنهاد ندهید.
۴. مسئولیت قانونی مشخص است؟
در امور مالیاتی و گزارش‌های رسمی، باید دقیقاً بدانید مسئولیت شما چیست و آیا صلاحیت لازم برای انجام آن خدمت را دارید.
۵. زمان تحویل منطقی است؟
پروژه‌ای که برای انجام آن سه روز زمان لازم دارید اما کارفرما یک روز مهلت داده، الزاماً پروژه خوبی نیست.
چگونه قیمت پروژه حسابداری را تعیین کنیم؟
یکی از اشتباهات فریلنسرهای تازه‌کار این است که قیمت را فقط بر اساس «مدت زمانی که پشت کامپیوتر می‌نشینم» تعیین می‌کنند.
در حسابداری، پیچیدگی کار نیز اهمیت دارد.
برای تخمین قیمت این عوامل را در نظر بگیرید:
حجم اطلاعات + پیچیدگی + نرم‌افزار + میزان اصلاحات + مسئولیت + زمان تحویل
برای مثال:
پروژه A
ثبت ۱۰۰ تراکنش در Excel
پروژه B
بررسی و اصلاح ۱۰۰۰ تراکنش، مغایرت‌گیری، دسته‌بندی و تهیه گزارش
تعداد کلمات «ثبت اطلاعات» ممکن است در توضیح هر دو پروژه مشابه باشد، اما ارزش و زمان کار کاملاً متفاوت است.
بنابراین قبل از قیمت دادن بپرسید:
- چند تراکنش؟
- مربوط به چه بازه‌ای؟
- اطلاعات مرتب هستند یا خام؟
- گزارش نهایی چیست؟
- نرم‌افزار چیست؟
- آیا اصلاح اشتباهات قبلی هم بر عهده شماست؟
- چند بار اصلاح مجاز است؟
- مهلت تحویل چقدر است؟
یک پیشنهاد فریلنسری خوب برای حسابداری چه شکلی است؟
این متن:
سلام، پروژه شما را انجام می‌دهم. لطفاً پیام دهید.
تقریباً هیچ مزیتی ایجاد نمی‌کند.
پیشنهاد بهتر باید به خود پروژه واکنش نشان دهد.
برای مثال:
توضیحات پروژه را بررسی کردم. با توجه به اینکه اطلاعات باید ابتدا دسته‌بندی و سپس مغایرت‌گیری شوند، پیشنهاد می‌کنم کار در دو مرحله انجام شود: ابتدا پاک‌سازی و تطبیق اطلاعات و سپس تهیه گزارش نهایی. در صورت دسترسی به فایل‌های اولیه، می‌توانم حجم دقیق کار و زمان تحویل را قبل از شروع مشخص کنم.
این پیشنهاد نشان می‌دهد که شما توضیحات را خوانده‌اید و فقط یک متن عمومی برای همه کارفرماها نفرستاده‌اید.
آیا سایت‌های خارجی برای حسابدار ایرانی واقعاً قابل استفاده‌اند؟
این بخش را باید جدی گرفت.
پیدا شدن پروژه در Google یا حتی قابل مشاهده بودن صفحه یک سایت به این معنی نیست که فردی که در ایران مستقر است می‌تواند بدون محدودیت در آن فعالیت کند.
برای Upwork، اسناد رسمی شرکت به محدودیت‌ها و برنامه‌های انطباق با تحریم‌های اقتصادی اشاره می‌کنند و ایران نیز در این بحث مطرح شده است.
بنابراین اگر در ایران هستید:
- با هویت شخص دیگر حساب نسازید؛
- کشور محل اقامت جعلی اعلام نکنید؛
- اطلاعات بانکی یا مالی شخص دیگری را بدون مجوز استفاده نکنید؛
- پیش از شروع، شرایط فعلی پلتفرم را بررسی کنید.
اگر در کشور دیگری اقامت قانونی دارید، شرایط را بر اساس اقامت و مدارک واقعی خودتان بررسی کنید.
این موضوع برای یک حسابدار اهمیت بیشتری دارد، چون شغل شما ذاتاً با اسناد مالی و اطلاعات حساس سروکار دارد و ریسک اعتبار حرفه‌ای بالاست.
سوالات متداول
1-برای حسابدار مبتدی کدام سایت بهتر است؟
اگر در ایران هستید، کارلنسر و پارس‌کدرز نقطه شروع منطقی‌تری هستند. به‌جای رقابت برای پروژه‌های بزرگ، ابتدا پروژه‌هایی با خروجی مشخص و ریسک پایین‌تر انتخاب کنید تا نمونه‌کار و سابقه ایجاد شود.
2-آیا بدون سابقه فریلنسری می‌توان پروژه حسابداری گرفت؟
بله. اما نبود سابقه را باید با نمونه‌کار خوب جبران کنید. می‌توانید پروژه‌های تمرینی در Excel، گزارش مالی یا مغایرت‌گیری بسازید و صریحاً اعلام کنید که نمونه تمرینی هستند.
3-برای پروژه خارجی حسابداری چه مهارت‌هایی مهم‌ترند؟
در پروژه‌های فعلی Upwork، Bookkeeping، QuickBooks، Xero، Bank Reconciliation، Accounts Payable، Accounts Receivable و Excel به‌طور مشخص در آگهی‌ها دیده می‌شوند.
4-آیا فقط با Excel می‌توان پروژه گرفت؟
بله. Excel برای ورود به بازار پروژه‌ای نقطه شروع خوبی است؛ اما اگر قصد دارید درآمد و دامنه پروژه‌ها را افزایش دهید، ترکیب Excel با حسابداری مالی، گزارش‌گیری و یک نرم‌افزار تخصصی ارزش بیشتری ایجاد می‌کند.
5-چگونه اولین پروژه حسابداری را بگیرم؟
یک خدمت مشخص انتخاب کنید، سه نمونه‌کار بسازید، پروفایل تخصصی ایجاد کنید و فقط برای پروژه‌هایی پیشنهاد بفرستید که واقعاً با مهارت شما همخوانی دارند. اولین هدف را «ساخت سابقه قابل اعتماد» قرار دهید، نه گرفتن بزرگ‌ترین پروژه ممکن.
6-آیا بهتر است هم‌زمان در چند سایت فعالیت کنم؟
بله، اما نه در شش سایت با پروفایل‌های ضعیف. برای شروع دو پلتفرم متناسب با بازار خود انتخاب کنید و پروفایل، نمونه‌کار و پیشنهادهای خود را روی همان‌ها جدی‌تر توسعه دهید.
جمع‌بندی
اگر فقط دنبال یک فهرست از اسم سایت‌ها بودید، این مقاله می‌توانست همین‌جا تمام شود. اما برای حسابدار، انتخاب درست به نوع مهارت و بازار هدف وابسته است.
پارس‌کدرز برای پروژه‌های مشخص و سفارشی ایرانی مناسب است و سیستم پروژه، پیشنهاد قیمت و پرداخت امن دارد.
کارلنسر برای حسابداری دورکاری و پروژه‌هایی که می‌توانند به همکاری مستمر تبدیل شوند، گزینه قابل بررسی است.
پونیشا یک کانال دیگر برای حضور در بازار برون‌سپاری ایران است و بهتر است در کنار دو گزینه قبلی دیده شود، نه الزاماً به‌عنوان تنها انتخاب.
در بازار خارجی، Upwork از نظر تنوع فعلی پروژه‌های Bookkeeping و Accounting برجسته است؛ پروژه‌های QuickBooks، Xero، مغایرت‌گیری، حسابداری ماهانه و گزارش‌گیری در آن دیده می‌شود.
Freelancer می‌تواند کانال مکمل برای پروژه‌های بین‌المللی باشد و Guru نیز برای حسابدارانی که می‌خواهند دامنه جست‌وجوی خود را افزایش دهند، گزینه‌ای قابل بررسی است.
اگر بخواهیم کل تصمیم را در یک جمله خلاصه کنیم:
برای بازار ایران، تخصص خود را روی خدمات مشخص حسابداری و نرم‌افزارهای موردنیاز بازار داخلی تعریف کنید؛ برای بازار خارجی، روی Bookkeeping، QuickBooks، Xero، Bank Reconciliation و گزارش‌گیری مالی تمرکز کنید و پیش از فعالیت، محدودیت‌های کشور محل اقامت و پرداخت را بررسی کنید.
